Piękne mozaiki rodem z PRL na Długiej

Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach chce ratować mozaiki, murale i sgraffita, które do dekoracji budynków stosowano w latach 50, 60 i 70 ubiegłego wieku. Bo cenne ozdoby znikają z kamienic całego Śląska, także Raciborza. Nie ma już dużej mozaiki, która zdobiła ścianę "Piotrusia", niedaleko targu. Niedawno "obraz" przykryto styropianem.

- Gdy robiono ocieplenie budynku, pytano mnie, czy nie da się jakoś przenieść tej mozaiki na inny budynek, ale to niemożliwe - mówi Marian Zawisła, artysta plastyk z Raciborza.

To właśnie on jest autorem większości mozaiek, które zdobią kamienice przy ulicy Długiej. Są wyjątkowo piękne.
Zaraz na początku deptaka można podziwiać zegar słoneczny, zrobiony z tysięcy ceramicznych "szkiełek". Dalej, na najbardziej reprezentacyjnej, czerwonej kamienicy - dawnej siedzibie Towarzystwa Miłośników Ziemi Raciborskiej - znajduje się aż sześć mozaiek - boki budynku zdobią obrazy przedstawiające Ślązaczkę (kobietę w tradycyjnym śląskim stroju ludowym) i Ślązaka. Z kolei na frontowej ścianie znajdują się cztery mniejsze, kwadratowe mozaiki, w których zawarta jest historia ich powstania. Jedna przedstawia herb Raciborza, na drugiej widać litery "TMZR", a na kolejnych - datę - 1974 i "XXX lat PRL".
- W latach siedemdziesiątych postanowiono ożywić ulicę Długą. Wyglądała inaczej niż obecnie. Nim powstał deptak, odbywał się tu normalny ruch kołowy - mówi Marian Zawisła.
- Grono plastyków podjęło się wykonania mozaiek, czemu patronowało Towarzystwo Miłośników Ziemi Raciborskiej, a fundowała m.in. Wojewódzka Spółdzielnia Spożywców, która miała wówczas dużo sklepów w mieście. Nie przypadkowo pod zegarem słonecznym można dostrzec skrót: "WSS" - mówi Zawisła.
- Pamiętam, że spieszyliśmy się, by zdążyć na jakieś państwowe święto, może 22 lipca - dodaje Zawisła. Sprawa nie była łatwa. Odkryta wówczas technika tworzenia mozaiek była bardzo żmudna.
- Najpierw cały obraz układało się na ziemi. Potem trzeba było wszystko oznakować i pociąć, a na koniec przylepić do ściany. Mozaiki z ulicy Długiej powstawały kilka miesięcy - dodaje Marian Zawisła.
Tylko jedna mozaika, która znajduje się na budynku przy tej ulicy nie wyszła spod jego ręki. To olbrzymi kosz z owocami, który znajduje się nad warzywniakiem, na skrzyżowaniu z ulica Browarną.

Ale niezwykłe, ceramiczne ozdoby można znaleźć nie tylko na elewacjach przy ulicy Długiej. Na budynku magistratu przy ul. Batorego, a dokładnie na ścianie, przy której znajduje się wejście do siedziby Straży Miejskiej jest olbrzymie sgraffito przedstawiające architekturę Raciborza - m.in. kamienice na rynku i Zamek Piastowski. Jest też olbrzymi herb i data 1217 rok. Gdy się dobrze przyjrzeć, widać, że data została dopisana później.
- Wcześniej podany był tam tylko wiek XIII, bo historycy spierali się o dokładną datę pierwszej wzmianki o Raciborzu - tłumaczy Zawisła. Obraz z budynku przy Batorego powstał w zupełnie innej technice. Polegała ona na nakładaniu kolejnych, kolorowych warstw tynku i zeskrobywaniu fragmentów warstw wierzchnich.

Aleksander Król

  • Dziennik Zachodni
Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Więcej na temat:
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3