Mandat, który zależy od pensji

Niemożliwe? Jeśli powiodą się plany śląskiego posła Henryka Siedlaczka, takie sytuacje będą zdarzać się codziennie.

Siedlaczek, parlamentarzysta Platformy Obywatelskiej z Wodzisławia Śląskiego, chce, by na polskich drogach zapanowała sprawiedliwość społeczna. Mają ją zapewnić wprowadzenie tzw. mandatów progresywnych, w których wysokość kary zależałaby od zarobków kierowcy. - Bogaci kierowcy powinni płacić za łamanie przepisów więcej niż kierowcy biedni - uważa Siedlaczek. Interpelację w tej sprawie złożył już w Sejmie. Odpowiedź ministerstwa spraw wewnętrznych - w połowie grudnia.

- No bo jaka to sprawiedliwość, jeśli zarówno emeryt dostający na miesiąc tysiąc złotych, jak bogacz zarabiający parędziesiąt tysięcy płacą 200-złotowy mandat? - pyta retorycznie poseł PO.

Wśród polityków reakcje na pomysł Siedlaczka są skrajne.

- Idea warta przedyskutowania, ale biorąc pod uwagę polskie realia, wątpię, by udało się zrealizować ją szybciej niż przed upływem pięciu, dziesięciu lat - uważa Jarosław Pięta, sosnowiecki poseł i kolega Siedlaczka z PO.

- Pomysł z kosmosu, ale sprawiedliwy - ocenia Jacek Kurski, europarlamentarzysta Prawa i Sprawiedliwości, który już kilka razy w swojej parlamentarnej karierze wykpił się immunitetem od mandatów za piractwo drogowe.

Bardziej radykalny w sądach jest Jerzy Dziewulski, były poseł SLD i antyterrorysta.- Jeśli ten projekt wejdzie w życie, policjanci będą przeklinać dzień, w którym urodził się poseł Siedlaczek - mówi. Jego zdaniem to kolejna próba "upieprzenia policji" w papierkowej robocie.

Tyle że wśród szeregowych policjantów nie brakuje takich, którym pomysł Siedlaczka się podoba - choćby ze względów wychowawczych.

- To może być dobry sposób na tych napakowanych cwaniaków w beemwicach, którzy śmieją się nam w twarz, gdy dajemy im 500 zł kary za rajdy po bandzie - mówi nam funkcjonariusz śląskiej drogówki.

Siedlaczek odwołuje się do rozwiązań od lat funkcjonujących w Finlandii. Kierowcy płacą tam mandaty proporcjonalne nie tylko do ich zarobków, ale i tego, ile osób mają na utrzymaniu. I tak bezrobotny za przekroczenie prędkości powyżej 20 km/h płaci minimum 115 euro. Górnej granicy nie ma, ale w praktyce biednych się oszczędza, a bogatych łupi. Dane o zarobkach, potrzebne do określenia kwoty mandatu, policjanci pobierają z centralnego rejestru podatkowego.

W 2004 roku Jussi Salonoja, jeden z najbogatszych Finów, dwukrotnie przekroczył dozwoloną prędkość. Zapłacił 170 tys. euro.


Janosikowe, czyli mandat ma boleć

Zamiast drugą Irlandią, Polska może stać się drugą Finlandią - przynajmniej jeśli chodzi o przepisy drogowe. Śląski poseł Platformy Obywatelskiej Henryk Siedlaczek chce bowiem na polskich drogach wprowadzić sprawiedliwość społeczną. Jej gwarancją byłyby tzw. mandaty progresywne - na wzór tych od lat funkcjonujących w Finlandii. Tam kary za wykroczenia drogowe są proporcjonalne do zarobków kierowców.

Swój pomysł, w formie interpelacji, Siedlaczek przedstawił już w MSWiA. Odpowiedzi - zgodnie z zapewnieniem rzecznik ministerstwa Wioletty Paprockiej - może spodziewać się w połowie grudnia. Jeśli reakcja będzie przychylna, poseł zabierze się do pisania ustawy. Twierdzi, że zajmie mu to kilka miesięcy.

System, o którego przeszczepieniu na polski grunt myśli poseł z Wodzisławia, w Finlandii działa od dziesięcioleci. Wysokość mandatów wyliczana jest tam na podstawie skomplikowanego wzoru, który uwzględnia nie tylko pobory kierowcy, ale też m. in. liczbę osób, które ma na utrzymaniu. Minimalna stawka dla najbiedniejszych wynosi 115 euro, bogatych jednak ta taryfa ulgowa nie dotyczy. W ubiegłym roku Mika Kojonkoski, były trener fińskich skoczków narciarskich, przekroczył linię ciągłą w trakcie wyprzedzania ciężarówki. Szkoleniowiec zarabiający 14 tys. euro miesięcznie zasłużył na mandat w wysokości 1500 euro (gdyby jego pensja nie przekraczała 3 tys. euro, mandat opiewałby na 500 euro). Informacje o jego zarobkach, tak jak dane na temat pensji wszystkich innych kierowców, policjanci uzyskali z centralnego rejestru podatkowego.